Ilja Odiegow – pisarz, tłumacz literacki, osobowość kulturalna Kazachstanu
Mieszkaniec Ałmaty. Choć urodził się w Nowosybirsku, od 4 roku życia mieszka w Kazachstanie. I. Odiegow to człowiek wielu talentów, mający wszechstronne umiejętności artystyczne i postrzegający świat holistycznie, we wzajemnych powiązaniach i analogiach. Co wyraźnie widać w jego twórczości przedstawiającej lokalne obrazy w uniwersalnej perspektywie.
Pracował w charakterze dyrektora kreatywnego w agencji reklamowej. Był mówcą TEDx Almaty. Obecnie prowadzi klub literacki w kazachskiej telewizji. Jest tłumaczem literackim, pracuje z językami kazachskim, hiszpańskim, angielskim i szwedzkim, tłumaczy prozę i poezję. Uczy twórczego pisania i strategii biznesowych. Literaturę tworzy po rosyjsku. Publikował krótkie utwory prozatorskie w magazynach literackich Rosji, USA i Europy. W Polsce opublikował opowiadanie Niebo nad kapitanem (w przekładzie Krzysztofa D. Szatrawskiego) w piśmie kulturalno-literackim „Vari Art” z 2017 r. Laureat nagród literackich w Rosji, Kazachstanie i Wielkiej Brytanii. Komponuje muzykę i śpiewa, założył też stowarzyszenie twórcze „Фопаjaro”.
Koczownicze opowieści – historie bezkresne niczym step, zamknięte w trzech nowelach
Jest to zbiór nowel wydany w 2025 r. Historie w nich opisane dzieją się we współczesnym Kazachstanie i przedstawiają najistotniejsze obawy kazachskiego społeczeństwa. Wśród nich są te związane z nieuchronnością nadciągającej wojny, zderzeniem współczesności z tradycyjnymi wartościami (niezdewaluowanymi przez represyjne rosyjskie narracje), oderwaniem władz od problemów zwykłych ludzi, niszczeniem środowiska i kazachskich symboli. A przy tym historie te opowiedziane są w sposób na tyle uniwersalny, że zdają się być niezwykle dobrze mierzalne i do polskich, europejskich czy światowych problemów.
Czytałam ten ten utwór z wielką przyjemnością. Choć historię są krótkie, to jednak niezwykle wciągające, wręcz hipnotyzujące. Mają też swoje magiczne momenty, jak kiedy muzyka daje bohaterowi pierwszej noweli moment oświecenia. Lub kiedy wiejski piesek Lelka z trzeciej noweli podąża za instynktem, by pomóc swojemu zaginionemu w górach panu. No i magia między bohaterami (nie tylko ludźmi) rozlewa się szeroko na ten bardzo współczesny, cyniczny wręcz świat. Koczownicze opowieści przypominają, że jesteśmy wszyscy ze sobą związani i od siebie zależni. Wzajemne akty dobroci, przebaczenia, szacunku stanowią o tej wielkości tradycji Kazachstanu, ale i świata, które zdają się zanikać we współczesności.
Nic bardziej mylnego, po prostu trzeba umieć tę magię dostrzec. A Odiegow dostrzega i pokazuje czytelnikowi, gdzie należy patrzeć. Przy czym robi to nienachalnie. Raczej lirycznie, poprzez sugestie, drobne gesty, krótkie repliki, zapadające w pamięć obrazy. Kurhan Lelki w górach, ułożony z troską przez jej rannego pana jest dla mnie takim właśnie obrazem w pamięci doświadczeń literackich, którego już nie wymażę.
Tekst jak znalazł do badań nad postaciami zwierząt i wizerunkiem przyrody
Zbiór może też być wdzięcznym utworem w badaniach typu „animal studies”, przyjmujących perspektywę społeczno kulturową. Autor przedstawia kilka postaci zwierzęcych (nie tylko wspomnianą Lelkę) w interakcji ze światem ludzi. Analizuje emocjonalne zależności we wzajemnym stosunku jednych i drugich. Sporo miejsca poświęca też przedstawianiu rozpaczy bohaterów po utraconych skarbach natury Kazachstanu. Nie ma już sadów jabłoni, pól tulipanów, giną suhaki, wysycha step. Bohaterowie niby mieszkają w swoim kraju, a jednak trawi ich nostalgia i uczucie straty na wspomnienie rodzimej przyrody. Nie jest to obce Polakom uczucie, kiedy obserwują efekty wycinki lasów czy zatruwania rzek.
Reprezentujesz Wydawnictwo i byłbyś zainteresowany publikacją zbioru nowel Ilji Odiegowa Koczownicze opowieści? A zatem zapraszam do KONTAKTU. W ramach zlecenia na tłumaczenie utworu podejmę się też tłumaczenia w trakcie ewentualnych negocjacji z autorem lub jego wydawnictwem, tłumaczenia korespondencji, umów i wydarzeń promocyjnych.